Bình Luận của NS Lê Mộng Nguyên về bài Trường Ca ĐỐT LÊN NGỌN LỬA

« Đốt Lên Ngọn Lửa » của thi nhạc sĩ-ca sĩ Ngô Càn Chiếu là một Tán Dương Ca tình yêu nhân loại và cuộc đời, gồm 10 nhạc phẩm đầy ý nghĩa : Đời rộn ràng, Đốt lên ngọn lửa, Đừng, Hạnh phúc tôi, Một câu hát, Một ngày thức giấc, Như vầng mây, Say, Tạ Ơn Đời và Túy ca, tất cả (nếu tôi không lầm) dài hơn 42 phút, đã lôi cuốn thính giả theo dòng triết lý lạc quan của tác giả, và riêng tôi là một nhà thơ biểu hiện trong đam mê hạnh phúc, lại càng yêu đời hơn nữa :

Đời rộn ràng câu nói
Theo ngày vui đang đến khắp nơi
Ta cùng nhau trao hết bao lời
Ngàn câu chưa vơi... (Đời rộn ràng)

Trái với Johnny Hallyday muốn « Đốt lửa trong Stade de France »(nói một cách tượng trưng), để hấp dẫn và quyến dỗ thanh thiếu niên đông đảo đến tham dự, Ca Sĩ Ngô Càn Chiếu với giọng Baryton lúc đầm ấm, lúc trong trẻo (như Yves Montand), lúc óc não (giữa Brel và Ferrat), đắm chìm thính giả trong cõi mộng đời tự do và khoan dung trong thế giới ước vọng của nhà đại thi văn hào và chính khách tự do Victor Hugo :

Trong ta
Trong ta là một ngọn lửa
Trong ta
Trong ta ngàn muôn chan chứa
Miên man câu ca gửi trao cho người
Bao nhiêu yêu thương nói sao cho vừa (Đốt Lên Ngọn Lửa)

Lúc viết những dòng cảm tưởng này, tôi đang lo lắng không biết làm thế nào cho xong công việc hôm nay thì được nghe tác giả « Đốt Lên Ngọn Lửa » khuyên nhủ, tâm thần bỗng nhiên được sảng khoái, yêu đời :

Đừng tiếc thương câu chuyện đã qua
Đừng vấn vương muôn ngàn xót xa
Đừng miên man tìm về quá khứ
Đừng lo câu chuyện chưa tới
Hạnh phúc đang đến đây chào mời (Đừng)

Nhạc Sĩ Ngô Càn Chiếu quả thật đã thấm nhuần sâu đậm triết lý Đức Khổng Tử :
« Người quân tử chỉ cốt suy nghĩ định liệu công việc của mình, lúc chưa làm được vui rằng mình có ý đã định làm, lúc đã làm được thì lại vui rằng mình có trí làm được việc. Thế cho nên người quân tử có cái vui thú suốt đời, không có cái lo sợ một ngày nào cả » (Cổ Học Tinh Hoa, Q. 2, Lo, Vui, tr. 84) :

Hạnh phúc tôi là ngày dài thiên thu
Hạnh phúc tôi là chuyện vui quá khứ
Hạnh phúc tôi là mơ chuyện tương lai
Là vui say chuyện hiện tại bên nhau (Hạnh phúc tôi).

Như Từ Nguyễn đã xác nhận : « Hạnh phúc là những gì ta đang có, đang nắm bắt. Quá khứ và tương lai trong bài hát này thật nhẹ nhõm, có lẽ nhờ được soi chiếu bằng những cảm nhận hết sức đơn sơ mà cũng rất đúng của tâm hồn người viết nhạc! ...».
Thi Sĩ Ngô Càn Chiếu sáng tác nhạc để đem lại niềm vui cho đời (sau khi đem lại hạnh phúc cho người) :

… Hát lên cảm ơn ngày dài,
Có anh, có em, bao người
Ngàn lời thắm thiết không phai
Nhịp vui cùng nhau giữ mãi
Trong tim này (Một câu hát).

Cũng như qua « Một ngày thức giấc», Ngô Càn Chiếu làm cho mọi người khi nghe nhạc anh, bỗng trở thành lạc quan, quên tất cả nỗi ưu phiền ( lời hay, nhạc hay, tiếng hát hay đem lại cho ta nỗi vui mừng không bờ bến) :

Một ngày thức giấc nắng gió reo vui
Hồn say câu hát với bao niềm tin
Một ngày thức giấc giữa chốn cuộc đời
Giữa tiếng reo cười ta đi cùng người

Cùng một ý niệm trong « Như vầng mây » :

Như vầng mây bay theo ngàn gió tới
Bên trời xanh, say sưa khúc hát vui tươi
Mang theo tình về muôn nơi

Cũng như trong « Say », dòng nhạc Ngô Càn Chiếu lảo đảo theo điệu khiêu vũ nhưng không chua chát lúc thức tỉnh như cái say xác thể của Vũ Hoàng Chương, vì cái say trong thơ nhạc và giọng ca của anh chứa đựng niềm tin tưởng ở tương lai :

Say
Vai ta kề vai
Ta cùng nhau xây
Ngày mai
Say
Mơ ước tương lai
Vơi luôn ly đây
Ta say

Tiếp tục say, tác giả mời « Rót ta chén nồng, Đêm dài bến vắng ôm trăng giữa dòng » (Túy Ca), song không như Lý Thái Bạch ngày xưa đã bỏ mình nhảy xuống tìm trăng ở đáy sông, tác giả Ngô Càn Chiếu «…Cùng bạn chia nhau cõi riêng, Cầm Đài réo rắt tiếng vọng thiên nhiên, Hãy cùng nâng chén vui ngày đoàn viên ». Cái say này là cái say yêu đời, cái say của một ngày mai trong sáng ! Để kết cục, xin «Tạ ơn đời » đã cho tôi nghe 10 bài nhạc dưới chủ đề ĐỐT LÊN NGỌN LỬA :

Và tôi xin tạ ơn đời
Tạ ơn đời đã cho tôi
Một buổi sáng rất tinh khôi
Ngàn niềm tin trong ngày mới...

Merci la vie, merci mon ami Ngô Càn Chiếu !

LÊ MỘNG NGUYÊN (Paris, ngày chủ nhật 25 th.04-2010)
_____________________________________________________________